11 август 2026
• од Темелко Тошев
Хартиените сметки за вода, комуналии и други јавни услуги полека заминуваат во историјата, отстапувајќи му место на современиот електронски систем за фактурирање. Управата за јавни приходи (УЈП) веќе започна со вклучување на општините и јавните претпријатија во пилот-фазата на проектот „е-Фактура“, кој треба да донесе дигитализација во наплатата на јавните услуги.
Еден од најголемите предизвици со кои треба да се справи новиот систем е како успешно да ги процесира стотиците илјади сметки кои секој месец масовно се испорачуваат до граѓаните. Со цел непречена транзиција, УЈП во соработка со Заедницата на единиците на локалната самоуправа (ЗЕЛС) неодамна спроведе обука за 80 претставници од општините и локалните јавни претпријатија.
На обуките се разгледувало функционирањето на системот, како и практичните предизвици – дали постоечките ИТ системи на комуналните претпријатија ќе можат автоматски да се поврзат со платформата на УЈП за масовно испраќање фактури до домаќинствата, како и можноста за користење на веќе издадените квалификувани електронски потписи.
Две опции за претпријатијата
Во тековната пилот-фаза, на корисниците им се нудат две можности за интеграција. Поголемите јавни претпријатија ќе можат директно да ги поврзат своите софтвери со е-Фактура преку таканаречен API интерфејс, додека за останатите е наменета бесплатна веб-апликација.
Во моментов, активно се тестира целиот циклус: од креирање и испраќање на електронската фактура, па сѐ до нејзино примање, проверка, прифаќање, одбивање или сторнирање. Проектот веќе е во својата трета фаза годинава, откако во јуни УЈП воспостави тест-околина преку веб-апликација во која се вклучија околу 200 компании.
Што значи ова за граѓаните?
За домаќинствата, промената ќе стане видлива во моментот кога јавните комунални претпријатија, кои спаѓаат меѓу најголемите издавачи на фактури во државата, целосно ќе се интегрираат во системот. Тогаш месечните сметки за вода и смет ќе почнат да се издаваат и обработуваат исклучиво по електронски пат, наместо досегашната практика на чекање хартиени сметки во поштенските сандачиња.
Хартиените сметки не се укинуваат преку ноќ
Сепак, од УЈП укажуваат дека хартиените документи нема да исчезнат веднаш. Системот е сè уште во фаза на тестирање. Институциите, пред сѐ општините и јавните претпријатија, се повикани што побрзо да се приклучат во пилот-фазата, за да може навремено да бидат лоцирани и решени сите технички и административни пречки пред официјалното и целосно воведување на електронските сметки.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

