28 април 2026
• од Темелко Тошев
Додека Европа се соочува со економски превирања и висока инфлација, најновите податоци на Евростат, анализирани од „Евронјуз“, откриваат интересна динамика на пазарот на труд. Бугарија убедливо се најде на првото место во Европската Унија според растот на реалните плати во последните пет години.
Во периодот од 2020 до 2025 година, реалните плати во Бугарија пораснаа за неверојатни 37,4%. Овој кумулативен раст ја позиционира земјата како неприкосновен лидер во ЕУ. Клучен фактор за ваквиот тренд е законската измена од 2023 година, со која беше утврдено дека минималната плата мора да изнесува најмалку 50% од просечната бруто-плата во земјата.
Веднаш по Бугарија, на листата со значителен раст се најдоа Србија (25,4%), Хрватска (21,1%) и Литванија (21,1%). Забележително е што првите три земји на листата не беа дел од еврозоната во 2020 година, што укажува на побрза економска конвергенција кај земјите кои се во процес на стигнување на европскиот просек.
На ниво на целата Европска Унија, просечната бруто-саатнина се зголеми од 21,5 евра во 2020 година на 26,2 евра во 2025 година, што е номинален раст од 21,9%. Сепак, кога ќе се земе предвид инфлацијата, сликата станува поинаква.
За истиот период, цените на стоките и услугите во ЕУ се зголемија за 25,6%. Ова значи дека, иако платите на хартија пораснале, реалната куповна моќ на европските домаќинства всушност опаднала за околу 3%.
Изненадувачки е податокот дека сите четири најголеми економии во ЕУ бележат пад на реалните плати. Најголем удар претрпе Италија, каде куповната моќ на граѓаните се намалила за дури 9,2%, што е најголем пад во цела Европа. По неа следуваат:
Експертите го објаснуваат високиот процент на раст кај земјите како Бугарија преку т.н. „ефект на догонвање“. Имено, многу полесно е да се постигне висок процент на зголемување кога почетната база е ниска. Во Бугарија, просечната саатнина порасна од 5,7 евра на 10,5 евра, додека во Германија, каде што почетната точка е веќе висока (28,6 евра), патот до раст од 34,5 евра е економски многу покомплексен.
Иако Бугарија, Унгарија и Романија бележат екстремно висок номинален раст на платите (над 70%), тие истовремено се бореа и со висока инфлација. Сепак, кај нив номиналниот раст успеа значително да го надмине растот на цените, за разлика од западноевропските земји каде инфлацијата ја „изеде“ зголемената заработка на работниците.
Овие податоци јасно покажуваат дека економската мапа на Европа се менува, при што Источна Европа со забрзани чекори се обидува да го премости јазот во стандардот со Западот.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

