Проф. Георгиев: Македонија се плаши од сопствената историја, недостасува отворена дебата за минатото

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Проф. Георгиев: Македонија се плаши од сопствената историја, недостасува отворена дебата за минатото

24 август 2026

• од Темелко Тошев

Поранешниот копретседател на Заедничката историска комисија меѓу Бугарија и Северна Македонија, проф. Драги Георгиев, во својата најнова анализа истакнува дека на македонското општество му недостасува храброст да се соочи со комплексноста на сопствената историја. Наместо тоа, според него, државата континуирано бара надворешен гарант кој ќе го потврдува и штити македонскиот идентитет – улога која некогаш ја имаше Белград, а денес се очекува од Брисел.

Осврнувајќи се на актуелните барања на македонската влада за гаранции во преговарачкиот процес со Европската Унија, Георгиев забележува дека постојаното инсистирање на заштита на „македонскиот идентитет, јазик и култура“ создава впечаток дека гаранцијата за сопственото постоење е поважна од самите преговори. Тоа, како што вели тој, открива наследена политичко-психолошка состојба и длабока несигурност.

За да ја илустрира променливоста на надворешните „заштитници“, Георгиев прави историска паралела со односот на Белград. Во 1966 година, југословенскиот Белград застанал во одбрана на македонскиот јазик кога официјалното соработка меѓу југословенските и бугарските писатели била прекината поради одбивањето на Софија да потпише договор на македонски јазик. Но, точно педесет години подоцна, во 2016 година, властите во српскиот Белград го преименуваа булеварот „Гоце Делчев“, додека тамошните историчари и политичари го оценија Делчев како „антисрпски идеолог“, а македонската претстава за него ја нарекоа мит. Ова, потенцира Георгиев, е класична историска иронија која докажува дека центрите на моќ се водат исклучиво од своите политички интереси во даден момент.

„Ако денес Брисел има едни интереси, утре ќе има други. Дали тогаш ќе бараме друг гарант?“, прашува професорот, додавајќи дека гаранциите од ЕУ ниту ќе го зацврстат, ниту ќе го заштитат македонскиот идентитет, туку само ќе го засилат чувството дека нацијата има потреба од туѓа потврда за да биде сигурна во себе.

Според Георгиев, зрелите нации немаат потреба од туѓо заверување. Тој смета дека во Македонија сè уште не постои отворена и сериозна дебата за минатото поради стравот дека различното толкување на историските личности од пред 150 години ќе го загрози современиот национален идентитет. Таквиот пристап, според него, предизвикува непотребна „национална паника“.

„Нација која пораснала, ја истражува историјата, не се плаши од она што било и конечно знае која е. Нација која не ја надминала својата адолесценција, бара гаранции и заштита“, нагласува Георгиев.

Тој заклучува дека барањето на „нов Белград во Брисел“ е само обид да се задржи идентитетот под закрила на „постар брат“. Наместо тоа, на македонскиот идентитет му е потребна храброст конечно да созрее и смело да ја понесе сложеноста на сопствената историја – што би претставувало најдобрата и единствена вистинска гаранција за неговото постоење.