Бугарија се подготвува да се спротивстави на новиот амандман на Вајц во Европскиот парламент

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Бугарија се подготвува да се спротивстави на новиот амандман на Вајц во Европскиот парламент

15 јуни 2026

• од Темелко Тошев

Бугарските медиуми јавуваат дека пред конечното гласање на Извештајот за Северна Македонија во Европскиот парламент (ЕП), отворена е нова дебата околу содржината на документот и референците за Вториот протокол од Договорот за добрососедство меѓу Скопје и Софија.

Според бугарската агенција БГНЕС, известувачот за Северна Македонија во ЕП, Томас Вајц, поднел нов амандман со кој се бара отстранување на параграф кој директно го споменува Вториот протокол и работата на Заедничката историска комисија.

Спорот околу Параграфот 73

Во центарот на дебатата е Параграфот 73, кој бара Историската комисија меѓу двете земји да испорача јасни и видливи резултати, базирани на проверени историски документи и во согласност со Вториот протокол. Овој параграф вклучува и референци за „заедничката историја“ на двата народа. Токму овој дел е предмет на новиот амандман на Томас Вајц, кој предлага негово целосно бришење од финалниот извештај.

Во Бугарија, овој потег се толкува како обид да се ублажат формулациите поврзани со обврските на Скопје во рамките на евроинтегративниот процес. Бугарските аналитичари и политичари аргументираат дека Вториот протокол е дел од договорите усогласени во Преговарачката рамка на ЕУ и дека неговото спроведување останува клучен елемент во односите меѓу двете земји.

Според извештаите, новиот амандман доаѓа откако претходниот предлог на Вајц, кој бараше појаснување за правниот статус на Вториот протокол, не ја доби потребната поддршка во Комисијата за надворешни работи (АФЕТ) на ЕП. Медиумите во Софија нагласуваат дека бугарските европратеници се очекува да ги интензивираат контактите со европските политички групи пред извештајот да биде ставен на гласање на пленарна седница, со цел да се зачуваат формулациите за билатералните договори.

Домашната дебата: Интервјуто на Сиљановска-Давкова

Дебатата за Вториот протокол повторно се најде во центарот на вниманието во Северна Македонија по интервјуто на претседателката Гордана Сиљановска-Давкова во емисијата „360 Степени“. Таа истакна дека вклучувањето на Заедничката историска комисија во Протоколот и Преговарачката рамка претставува сериозен проблем за евроинтегративниот процес.

Сепак, во јавноста се отворија дилеми околу толкувањето на документот:

Новинарскиот агол: Во самата емисија беше посочено дека документот не содржи обврзувачки формулации за Комисијата, туку само изразува „поддршка“ и „охрабрување“ за завршување на нејзината работа.
Аналитички гледишта: Аналитичарот Селим Ибраими оценува дека Комисијата е создадена за да произведе резултати во духот на Договорот од 2017 година, но предупредува дека нејзината работа може да биде злоупотребена за дневнополитички цели.
Политички перцепции: Ова отвори прашања дали претседателката и ВМРО-ДПМНЕ го толкуваат документот надвор од она што реално е напишано, создавајќи подраматична перцепција за улогата и последиците на Историската комисија, чија улога во евроинтегративниот процес останува значајна.

Ретроспектива на евроинтегративниот пат и односите со Софија

За потсетување, односите со Софија значително се оладија во 2020 година кога Бугарија стави вето на преговарачката рамка поради спорови околу јазикот, историјата и бугарското малцинство.

Компромисот од 2022: Со посредство на европските партнери, Северна Македонија прифати да ја внесе бугарската заедница во Преамбулата на Уставот. Од друга страна, формулацијата за македонскиот јазик остана чиста, при што Бугарија издаде сопствена декларација со својот став по ова прашање.
Прва меѓувладина конференција: Со овој компромис, на 19 јули 2022 година, државата ја одржа првата меѓувладина конференција со ЕУ.
Уставни измени: За одржување на втората конференција и почеток на отворањето на поглавјата, Собранието мора да ги изгласа уставните измени.
Ставот на Владата: Актуелната влада (ВМРО-ДПМНЕ, ВРЕДИ и ЗНАМ), формирана во јуни 2024 година, стои на ставот дека нема да влезе во овој процес сè додека не добие гаранции дека нема да има нови билатерални условувања од бугарска страна.
Договорот од 2017: Целиот овој процес се надоврзува на Договорот за пријателство, добрососедство и соработка, кој Бугарија и Северна Македонија го потпишаа во 2017 година.