Ерменија се врти кон Западот со договори со ЕУ на историските самити во Ереван

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Ерменија се врти кон Западот со договори со ЕУ на историските самити во Ереван

05 мај 2026

• од Гоце Кически

Ерменија со чекор кон Европската унија оваа недела, организирајќи два последователни самити што донесоа нови договори, финансиски ветувања и напредок кон визна либерализација.

Двете средби – самитот на Европската политичка заедница (EPC), проследен со билатерален самит ЕУ–Ерменија – претставуваат најзначајни дипломатски настани во земјата од нејзината независност во 1991 година. Тие ја нагласуваат забрзаната западна ориентација на Ереван под водство на премиерот Никол Пашињан.

„Овој прв самит ЕУ–Ерменија го издигнува нашето партнерство на ново ниво и поставува јасна насока и агенда за наредните години“, изјави претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен.

Лидерите на ЕУ одговорија на чекорите на Ерменија со пакет политички и економски иницијативи, вклучително и ново партнерство за поврзаност ЕУ–Ерменија, како и мерки за олеснување на патувањата. Засилената соработка со европската гранична агенција Frontex се очекува да го унапреди процесот на визна либерализација, започнат кон крајот на 2024 година, што би можело да овозможи безвизно патување за ерменските граѓани во ЕУ.

„Европа е најприродниот партнер за Ерменија и Јужен Кавказ во овој момент“, изјави францускиот претседател Емануел Макрон.

Клучната најава беше партнерството за поврзаност во рамки на стратегијата „Global Gateway“ на ЕУ, насочено кон зајакнување на инфраструктурата и трговските рути што ја поврзуваат Европа со Централна Азија преку Јужен Кавказ. Ерменија се очекува да игра важна улога во т.н. „Среден коридор“ – транскасписка трговска рута што ја поврзува Европа со Азија, заобиколувајќи ја Русија – со инвестиции од ЕУ што би достигнале до 2,5 милијарди евра.

Овие договори се надоврзуваат на формалната посветеност на Ерменија за поблиска интеграција со Унијата, по усвојувањето на законодавство во март 2025 година со кое се започна процес за пристапување кон ЕУ.

Заедно, самитите го означуваат најјасниот прекин досега со долгогодишната ориентација на Ерменија кон Москва. Во 2013 година, под водство на тогашниот претседател Серж Саргсјан, земјата се откажа од договор со ЕУ за да се приклучи на Евроазиската економска унија предводена од Русија.

Иако Ерменија формално сè уште е членка на таа алијанса, односите со Русија се олабавија во последните години. Со оглед на тоа што Москва е преокупирана со војната во Украина, постепено започна повлекување на своите сили од ерменска територија.

Минатата година, руските сили го напуштија единствениот граничен премин на Ерменија со Иран, како и спорниот регион Нагорно-Карабах, каде што долго време патролираа мировници за да го одржуваат примирјето меѓу Ерменија и Азербејџан.

Иако Ерменија и понатаму е домаќин на единствената руска воена база во Јужен Кавказ, безбедносното присуство на Русија е значително намалено. Руските граничари исто така се повлекоа од меѓународниот аеродром во Ереван и од делови од јужната граница со Азербејџан.

Во овој контекст, односите меѓу Ереван и Москва се заладија, додека Ерменија се свртува кон ЕУ и Соединетите Американски Држави за поблиска соработка. Рускиот претседател Владимир Путин отворено го критикуваше приближувањето на Пашињан кон ЕУ за време на средба лице в лице во Москва минатиот месец.