И покрај сомнежите за неуставност – линеарното зголемување на пензиите продолжува

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

И покрај сомнежите за неуставност – линеарното зголемување на пензиите продолжува

04 март 2026

• од Станча Јаќимовски

Одлуката на Уставниот суд да ја запре постапката за оценување на уставноста на член 2 од измените на Законот за пензиско и инвалидско осигурување од 2025 година предизвика нови реакции и критики во јавноста. Со оваа одлука Судот практично стави крај на преиспитувањето на линеарното зголемување на пензиите, оставајќи го спорниот модел во сила, и покрај сериозните дилеми околу неговата правичност.

Според соопштението на Судот, предлогот за продолжување на постапката не добил мнозинство гласови, поради што оспорениот закон останува дел од правниот поредок. Со тоа, линеарното зголемување на пензиите продолжува да важи, иако претходно токму Судот укажа дека ваквиот модел може да отвори прашања за нарушување на уставните принципи.

Имено, во образложението за поведување на постапката беше наведено дека линеарното зголемување може да ја наруши уставната еднаквост, правото на сопственост и начелото на социјална сигурност. Причината е што истиот износ на покачување им се доделува на сите пензионери без оглед на тоа колку придонеси плаќале во текот на работниот век. На тој начин, пензионери со значително различни придонеси се третираат еднакво, што создава непропорционални ефекти и ја доведува во прашање правичноста на системот.

Критичарите на ваквата одлука сметаат дека Судот пропуштил можност да даде јасна правна оценка за модел кој веќе предизвика поделби во јавноста. Наместо темелно разгледување на потенцијалните уставни прекршувања, постапката е запрена поради недостиг на мнозинство, што остава впечаток дека прашањето останува недоразјаснето.

Дополнително, на истата седница Судот разгледал и други иницијативи. Одлучено е да не се поведе постапка за делови од Законот за заштита на потрошувачите поврзани со употребата на македонскиот јазик и јазиците на заедниците со најмалку 20 проценти застапеност. Во исто време, поведени се постапки за одредби од Законот за судскиот буџет, Законот за семејството, Законот за индустриска сопственост и за одлуката за преименување улици и инфраструктурни објекти во Општина Тетово.

Судот исто така укина повеќе одредби од различни акти, меѓу кои и делови од Статутот на Општина Сопиште, Деловникот на Советот на Општина Центар – Скопје и одредби од Законот за вршење на сметководствени работи. Но, и покрај овие одлуки, вниманието на јавноста останува фокусирано токму на пензискиот систем.

Со оглед на тоа што линеарното зголемување на пензиите останува на сила, дилемите околу неговата правичност и уставност веројатно ќе продолжат да се отвораат и во иднина. Одлуката на Судот можеби ја затвори правната постапка, но очигледно не ја затвори дебатата во јавноста.