27 мај 2026
• од Темелко Тошев
Во Македонија сè почесто се слуша една горчлива реченица: „Работиш чесно, плаќаш сè, молчиш, трпиш — и пак си последен.“ Тоа чувство не е случајно. Многу луѓе денес имаат работа, стануваат рано, одат на смена, плаќаат сметки, даноци, кредити, кирии, придонеси и обврски, но на крајот од месецот повторно се прашуваат: каде отидоа парите?
Според Државниот завод за статистика, просечната месечна нето-плата во март 2026 година изнесувала 48.433 денари. Но, просекот не ја кажува целата вистина, затоа што голем дел од работниците земаат многу помалку од тоа, а трошоците за храна, домување, превоз и сметки секојдневно ја „јадат“ платата.
Чесниот работник најчесто нема „план Б“. Не краде струја, не работи на црно, не зема плата во плик, не користи врски, не бара начин да го заобиколи системот. Тој плаќа сè што треба да плати и се надева дека трудот ќе му се исплати.
Но, токму тука почнува најголемата неправда.
Додека едни играат по правила, други се снаоѓаат преку врски, познанства, неформални договори, сива економија и фамозното „ќе се договориме“.
Министерството за финансии во претходни анализи наведуваше дека проценките за сивата економија во Македонија варираат, но во одредени проценки таа се движи од над 20% до над 30% од БДП.
Тоа значи дека чесниот дел од економијата често го носи товарот и за оние што стојат надвор од системот. На хартија, чесноста треба да биде предност. Во реалноста, многумина ја чувствуваат како казна.
И тука не се работи само за плата. Се работи за чувство на неправда. Чесниот работник денес не бара луксуз. Не бара вила, скапа кола и одмор три пати годишно. Бара нормален живот:
Проблемот е што во Македонија трудот често не изгледа како пат до сигурност. Понекогаш изгледа како бескраен круг: работа, сметки, кредит, храна, превоз, пак работа. Месецот почнува со плата, а завршува со пресметување што може да се одложи. Затоа многу луѓе се разочарани. Не затоа што не сакаат да работат, туку затоа што се прашуваат дали трудот воопшто носи достоинство.
Младите тоа особено добро го гледаат. Гледаат родители што работеле цел живот, а пак се грижат за сметки. Гледаат луѓе со дипломи што се мачат со просечни плати. Гледаат дека без врски, без партија, без „човек некаде“, патот е многу потежок.
Затоа дел од нив веќе не прашуваат само „каде има работа“, туку „каде има живот“.
Најопасно за едно општество е кога чесниот човек ќе почне да се чувствува наивен. Кога ќе помисли дека само будалите чекаат ред, само будалите плаќаат сè, само будалите работат чесно, а најдобро поминуваат тие што знаат да го заобиколат системот.
Тоа е моментот кога довербата почнува да се распаѓа. А без доверба нема држава, нема економија, нема правда, нема заедништво. Има само преживување.
Прашањето не е дали чесниот работник е губитник затоа што не знае да се снајде. Прашањето е зошто системот дозволил чесниот работник воопшто да се почувствува како губитник.
Ако човек што работи секој ден не може да живее достоинствено, тогаш проблемот не е во човекот. Проблемот е во правилата на играта. Македонија не смее да стане земја во која најмногу губи оној што е најчесен. Затоа што кога чесниот работник ќе ја изгуби надежта, државата ја губи својата основа.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

