Анализа на „Катимерини“: Историската поделба меѓу Македонците и Албанците останува фактор на нестабилност

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Анализа на „Катимерини“: Историската поделба меѓу Македонците и Албанците останува фактор на нестабилност

26 мај 2026

• од Темелко Тошев

Грчкиот весник „Катимерини“ во својата најнова анализа предупредува на загрижувачки тренд во Северна Македонија – старите етнички поделби повторно излегуваат на површина, создавајќи тензии речиси четвртина век по вооружениот конфликт во 2001 година.

Иако поминаа повеќе од две децении од потпишувањето на Охридскиот рамковен договор, според грчкиот весник, етничката недоверба во државата никогаш целосно не исчезнала, а неодамнешните настани се доказ за кревкоста на внатрешните односи.

Враќање на духовите од 2001 година

Авторот на анализата, Ставрос Цимас, прави директна паралела меѓу актуелните случувања и настаните кои ѝ претходеа на кризата. Тој потсетува дека во пролетта 2001 година, за првпат јавно се слушнале слогани за поддршка на Ослободителната национална армија (ОНА).

Тогаш, за време на масовен собир на Албанците во Тетово, организиран како поддршка за функционирањето на тогаш нелегалниот универзитет на албански јазик, демонстрантите гласно побарале рамноправен статус на Албанците во државните институции.

„Додека плоштадот одекнуваше од слогани, од падините на Шар Планина веќе се слушаа истрели“, наведува „Катимерини“, додавајќи дека вооружените групи поврзани со ОНА тогаш веќе биле формирани во планинските области над Тетово, по моделот на Косово, со цел преку вооружен отпор да обезбедат поголеми права.

Тие настани ескалираа во жестоки судири кои завршија дури по интервенцијата на меѓународната заедница и потпишувањето на мировниот договор во септември 2001 година.

Нови протести со позната реторика

Според весникот, неодамнешните протести во центарот на Скопје повторно ги отвориле болните спомени. Причина за собирот беа барањата на дипломираните правници Албанци правосудниот испит да можат да го полагаат на албански јазик. Но, за време на протестот повторно се слушнале извици и слогани во чест на ОНА.

Она што дополнително го привлекува вниманието, посочува „Катимерини“, е фактот што на протестот присуствувале стотици учесници кои пристигнале организирано, со автобуси од Тирана и Косово. Ваквиот развој на настаните му дал на собирот поширока паналбанска димензија.

Регионална загриженост и политички притисок

Ваквиот развој на настаните не поминал незабележано надвор од границите на државата. „Настаните предизвикаа внимание и загриженост во балканските престолнини, во Брисел, како и кај регионалните аналитичари“, нагласува авторот.

Во прилог на оваа теза, весникот го цитира македонскиот новинар и аналитичар Александар Србиновски, кој во изјава за „Време“ истакнува: „Ова веќе не е само внатрешно студентско прашање, туку координиран политички притисок што ги надминува границите.“

Фактор на нестабилност

На крајот од анализата, „Катимерини“ заклучува дека историската поделба меѓу Македонците и Албанците со децении претставува клучен фактор на нестабилност во Северна Македонија.

Според весникот, актуелниот политички амбиент – одбележан со подемот на ВМРО-ДПМНЕ, преиспитувањето на меѓународните договори со Бугарија и Грција, како и односот кон внатрешните договори со албанската заедница – создава потенцијално нестабилна атмосфера која би можела да има пошироки и посериозни регионални последици.