23 април 2026
• од Тодор Вангелов
Европската унија постигна договор за нов пакет санкции против Русија, но клучната мерка – целосна забрана за поморски услуги поврзани со руска нафта – останува привремено одложена поради несогласувања меѓу земјите членки и неизвесност околу координацијата со Г7.
По повеќемесечен застој, Европската унија конечно усвои нов круг санкции против Русија, откако Унгарија и Словачка ги повлекоа своите вета поврзани со одделен спор со Украина околу нафтоводот „Дружба“, кој во меѓувреме е поправен.
Сепак, централниот елемент на пакетот – целосна забрана за поморски услуги за танкери што превезуваат руска сурова нафта – е ставен на чекање. Одлуката ќе стапи во сила само доколку се постигне согласност на ниво на Г7, што значително го намалува непосредниот економски ефект од новите мерки.
Предложената забрана има за цел да им оневозможи на европските компании да обезбедуваат услуги како осигурување, транспорт и пристап до пристаништа за бродови што пренесуваат руска нафта. Со тоа, таа практично би го заменила постојниот ценовен плафон на Г7, кој дозволуваше ограничено сервисирање под одредени услови.
Шведска и Финска беа меѓу главните поддржувачи на целосната забрана, тврдејќи дека мерката ќе ги зголеми трошоците за рускиот нафтен сектор, ќе го ограничи користењето на фалсификувана документација и ќе ги поедностави трансакциите за европските компании. Европската комисија го вклучи предлогот во 20-тиот пакет санкции, претставен на почетокот на февруари.
Но, Грција и Малта изразија загриженост, предупредувајќи дека воведувањето на забраната без поддршка од Г7 може да им наштети на нивните економии, да ја засили конкуренцијата од Кина и Индија и дополнително да ја зајакне таканаречената „сенка флота“ на Русија – стари и слабо регулирани бродови што Москва ги користи за заобиколување на западните ограничувања. Грција располага со силна бродосопственичка индустрија, додека Малта има значаен сектор за регистрација на бродови.
Со оглед дека санкциите бараат едногласност од сите 27 земји членки, амбасадорите постигнаа компромис: Европската унија формално ќе ја одобри забраната, но нејзината примена ќе се одложи до евентуална заедничка одлука со Г7.
Таков договор, сепак, не се очекува во скоро време.
Во меѓувреме, САД испраќаат спротивни сигнали. По нарушувањата на глобалните енергетски пазари предизвикани од затворањето на Ормускиот теснец, Белата куќа одлучи да обезбеди олеснување на санкциите за руската нафта, што предизвика незадоволство кај европските партнери.
Откако претходното изземање истече порано овој месец, американскиот министер за финансии Скот Бесент првично најави дека нема да го продолжи, но само два дена подоцна ја смени одлуката и издаде ново изземање со важност до 16 мај.
Европскиот комесар за економија Валдис Домбровскис, кој минатата недела се сретна со Бесент пред најновата одлука, изјави дека ваквиот пресврт во политиката е „тешко разбирлив“ во услови на високи цени на енергенсите.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

