Бугарија бележи напредок во борбата против сивата економија

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Бугарија бележи напредок во борбата против сивата економија

16 март 2026

• од Станча Јаќимовски

Сивата економија во Бугарија во последните години бележи постојан пад и моментално изнесува околу 10–12% од бруто домашниот производ (БДП). Ова го покажуваат истражувања на Националната агенција за приходи (НАП), кои биле претставени од заменик-директорката на Дирекцијата „Управување со ризик“, Јорданка Кондарева.

Според неа, пред неколку години НАП заедно со Европската комисија и компанијата EY Bulgaria работеле на проект во кој биле создадени три економетриски модели за мерење на почитувањето на даночните обврски. Еден од моделите бил насочен токму кон проценка на големината на сивата економија. Резултатите покажуваат дека нејзиниот удел не е толку голем како што често се тврди во јавноста и дека со текот на годините постепено се намалува. Исклучок биле годините 2020 и 2021, за време на пандемијата, кога имало зголемување на недекларираниот труд.

Истражувањето открива и неколку важни фактори што влијаат врз појавата на сивата економија. Меѓу нив се довербата во државата и институциите, довербата во законите и нивната примена, нивото на невработеност, даночните стапки и уделот на семејните бизниси. На пример, ако невработеноста се зголеми за 1%, сивата економија расте за околу 0,18 процентни поени. Исто така, зголемувањето на семејните фирми се поврзува со поголем ризик од непријавување на приходи и даноци.

Прашањето за вистинската големина на сивата економија често е предмет на дебата меѓу економисти и политичари. Некои проценки, како истражување цитирано од Европскиот парламент, покажуваат многу повисок удел – дури 32% во 2022 година. Поради тоа, различни влади во Бугарија предложиле мерки за намалување на недекларираниот труд и зголемување на приходите во државниот буџет.

Покрај економските фактори, истражувањето покажува дека и личните карактеристики играат улога. Жените и пообразованите луѓе почесто ги почитуваат даночните закони, додека најризична група се мажите на возраст од 40 до 49 години.

Според експертите, најдобар начин за намалување на сивата економија е поттикнување на доброволно почитување на даночните правила, преку поголема доверба во институциите и подобра примена на законите.