Бенчев: Бугарија сигурна со снабдувањето благодарение на рафинеријата

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Бенчев: Бугарија сигурна со снабдувањето благодарение на рафинеријата

27 март 2026

• од Станча Јаќимовски

Актуелната состојба на глобалните енергетски пазари се движи помеѓу паника, неизвесност и потенцијални можности. Ова го истакна претседателот на Бугарската петролна и гасна асоцијација (БПГА), Светослав Бенчев, во интервју за Money.bg, нагласувајќи дека пазарот на нафта и горива во моментов е крајно нестабилен и сè помалку се води од класичната економска логика.

Според него, цените на енергенсите денес не се диктирани толку од понудата и побарувачката, туку од политички изјави и геополитички тензии. „Еден ден има сигнали за примирје и цените паѓаат, а веќе следниот ден се зборува за напади врз енергетска инфраструктура“, објаснува Бенчев.

Геополитика наместо економија

Бенчев оценува дека светската енергетика се наоѓа во безпрецедентна ситуација. Воените конфликти, санкциите и геополитичките интереси имаат огромно влијание врз движењето на цените, често без директна врска со реалните пазарни фактори.

Енергијата, според него, станува средство за политичко влијание – не само од далечни држави, туку и во рамките на Европа. Како пример ги посочува конфликтот во Украина и растечките тензии на Блискиот Исток.

Дополнително, физичките оштетувања на инфраструктурата создаваат долгорочни последици за пазарот, кои не можат брзо да се надминат.

Клучен ризик: Ормускиот проток

Најголемиот потенцијален шок за глобалниот пазар, според Бенчев, е евентуално блокирање на Ормускиот проток – критична рута за транспорт на нафта.

Таков развој на настаните би можел да ги подигне цените над 150 долари за барел, што би предизвикало сериозна глобална инфлација и раст на сите трошоци – од транспорт до основни ресурси.

Тој посочува и конкретен ризик поврзан со Катар, каде евентуален напад врз клучни гасни капацитети би можел да елиминира значителен дел од глобалното производство на течен природен гас за период од неколку години.

„Дури и ако конфликтот заврши брзо, ефектите ќе се чувствуваат долго време“, нагласува Бенчев.

Што значи тоа за Бугарија

Во однос на Бугарија, Бенчев предупредува дека повисоки цени се неизбежни, иако не мора да бидат драматични. Како референтна точка го наведува претходниот пик од околу 120 долари за барел, кога цената на дизелот достигна околу 3,50 лева за литар.

Сепак, тој истакнува дека поскапувањата во Бугарија се поумерени во споредба со глобалните пазари. Во последниот месец, дизелот поскапел за околу 25%, а бензинот за 14%, додека цената на „Брент“ пораснала за над 65%.

Европа – послаба од кога било

Бенчев прави паралела со нафтените кризи од 1970-тите, предупредувајќи дека сегашната ситуација може да биде дури и потешка. Според него, Европа реагира недоволно решително, особено во однос на снабдувањето со природен гас.

И покрај санкциите, рускиот гас сè уште учествува со околу 6–7% во европскиот енергетски микс.

Бугарија како „остров на стабилност“

Во вакви услови, Бугарија се издвојува како релативно стабилна, пред сè благодарение на функционирањето на домашната рафинерија.

„Немаме проблем со снабдувањето. Рафинеријата работи и произведува“, истакнува Бенчев.

Сепак, клучен фактор останува дерогацијата што овозможува ваков модел на работа. Таа истекува на 29 април, а неизвесноста околу нејзиното продолжување може да има сериозни последици.

„Колку порано имаме јасност дека ќе биде продолжена, толку подобро“, заклучува Бенчев.

Заклучок

Глобалниот енергетски пазар влегува во фаза на длабока нестабилност, каде геополитиката ја надминува економијата. Во таква средина, Бугарија моментално успева да задржи релативна стабилност, но таа во голема мера зависи од политички одлуки и надворешни фактори што остануваат непредвидливи.