На денешен ден пред 27 години (1999): Георгиевски во прва историска посета на Софија

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

На денешен ден пред 27 години (1999): Георгиевски во прва историска посета на Софија

21 февруари 2026

• од Гоце Кически

На 21 февруари 1999 година премиерот на Република Северна Македонија, Љубчо Георгиевски, пристигна на дводневна официјална посета во Бугарија — прва посета на македонски премиер по прогласувањето на независноста во 1991 година. Посетата резултираше со потпишување заедничка декларација и седум билатерални договори, со што беше означен значаен исчекор во нормализацијата на односите меѓу двете држави.

Подготовки и очекувања

Во пресрет на посетата, македонската влада соопшти дека визитата има цел да ја потврди решеноста за развој на соработка и динамична надворешна политика кон соседите. Во информацијата усвоена од владата беше нагласена посветеноста на Скопје кон принципите на заемно почитување на суверенитетот, територијалниот интегритет, немешањето во внатрешните работи и почитувањето на човековите права.

Се очекуваше за време на престојот да бидат потпишани договори за инвестиции, избегнување на двојното оданочување, воздушни врски, патен транспорт и конзуларни односи.

Почеток на посетата во Софија

По пристигнувањето во Софија на 21 февруари, Георгиевски изрази надеж дека разговорите и потпишувањето документи ќе ги внесат односите меѓу двете земји во фаза на добрососедство.

Тој имаше разговори „на четири очи“ со бугарскиот премиер Иван Костов во резиденцијата „Бојана“, по што продолжија средби меѓу двете делегации. Во македонската делегација беа вицепремиерката Доста Димовска и повеќе ресорни министри.

Бугарската министерка за надворешни работи Надежда Михајлова изрази очекување посетата да донесе и „сериозен економски пробив“ и активирање на трговско-економските врски.

Симболични гестови и средби

За време на престојот, Георгиевски положи венец пред Споменикот на Незнајниот воин, го посети храм-споменикот „Александар Невски“ и Бојанската црква, а од градоначалникот Стефан Софијански го доби почесниот знак на Софија. Неговата сопруга Снежана имаше посебна програма.

Воена соработка и регионални консултации

На разговорите на 22 февруари беше отворена и темата за воена соработка. Бугарија позитивно одговори на барањето на Скопје и одлучи да ѝ отстапи на Македонија 150 тенкови и околу 150 артилериски системи. Георгиевски го поздрави потегот како значаен гест.

Договорено беше и обука на високи офицери на македонската армија во Воената академија „Г. С. Раковски“ во Софија, како и континуирани консултации за заедничка стратегија во врска со кризата во Косово.

Потпишана заедничка декларација и седум договори

На 22 февруари премиерите Костов и Георгиевски потпишаа заедничка декларација со која двете земји ја потврдија намерата за развој на сеопфатни односи и соработка во Југоисточна Европа.

Во документот се наведува дека:

двете држави немаат и нема да имаат територијални претензии една кон друга;
Република Северна Македонија гарантира дека нејзиниот устав не може да се толкува како основа за мешање во внатрешните работи на Бугарија;
ниту една страна нема да дозволи нејзината територија да се користи за непријателски дејствија против другата.

Покрај декларацијата, беа потпишани и седум билатерални спогодби:

за избегнување на двојното оданочување;
за поттикнување и заемна заштита на инвестициите;
за трговска соработка;
за меѓународен патен превоз на патници и стоки;
за воздушни сообраќајни врски;
конзуларна конвенција;
протокол за соработка меѓу министерствата за надворешни работи.

Премиерот Костов ја оцени декларацијата како „европско решавање на балкански проблеми“.

Реакции од медиуми и меѓународната заедница

Светските агенции оценија дека договорите отвораат пат за поширока политичка, воена и економска соработка и придонесуваат за решавање на долготрајниот јазичен спор.

Во Македонија медиумите особено ја истакнаа бугарската воена помош, која Георгиевски ја оцени како потег што ги надминува очекувањата и претставува прв чекор во спроведувањето на декларацијата.

Европската унија изрази задоволство од нормализацијата на односите, оценувајќи дека двете држави даваат пример за решавање на тешки прашања во духот на добрососедството.

На 23 февруари САД исто така ја поздравија декларацијата. Портпаролот на Стејт департментот Џејмс Фоли ја оцени како „важен придонес кон сигурноста и стабилноста во Југоисточна Европа“ и како силна порака дека разликите треба да се решаваат по мирен пат.