12 март 2026
• од Станча Јаќимовски
Прашањето за албанскиот јазик во Северна Македонија повторно се најде во фокусот на јавноста, по изјавата на претседателот на Уставниот суд, Дарко Костадиновски, дадена во врска со функционирањето на системот на безбедносни камери „Safe City“. Во своето обраќање тој изјави дека СМС-пораките што се испраќаат преку системот треба да бидат само на македонски јазик, нагласувајќи дека во државата „единствен официјален јазик е македонскиот“.
Оваа изјава предизвика реакции во јавноста, особено кај дел од албанската заедница и политичките аналитичари, кои сметаат дека ваквиот став претставува ограничување на употребата на албанскиот јазик во институционалната комуникација.
Според Медаи Шахоли, ваквите позиции претставуваат игнорирање на правата што Албанците ги стекнале низ долг политички процес и со значителни жртви. Тој оценува дека толкувањето на уставните и законските одредби на начин што ја ограничува употребата на албанскиот јазик во јавниот простор – било во сообраќајот, администрацијата или институционалната комуникација – претставува поткопување на јазичниот и националниот идентитет на Албанците.
Шахоли предупредува дека во последниот период се забележува координирана реторика од одредени политички и институционални претставници која е насочена против албанскиот јазик и култура. Според него, ваквите ставови потсетуваат на периоди од минатото кога Албанците биле обвинувани за национализам и иредентизам, а нивните политички барања биле третирани како закана.
Тој посочува дека ваквите позиции често се појавуваат со поддршка или премолчена согласност од власта, што, според него, создава атмосфера на политичка доминација и маргинализација на албанската заедница.
Во овој контекст, Шахоли ја критикува и пасивноста на албанските партии кои се дел од владејачката коалиција, оценувајќи дека нивниот молк во однос на овие прашања остава простор за дополнително поткопување на статусот на албанскиот јазик.
Според него, токму ова е момент кога тие треба јасно да се позиционираат и да реагираат на изјавите и политиките што го доведуваат во прашање користењето на албанскиот јазик во институциите.
Дебатата околу јазичните права, како што се нагласува во анализата, останува чувствително прашање во мултиетничкото општество на Северна Македонија, кое бара внимателен пристап, почитување на законските решенија и градење доверба меѓу заедниците.
Став на Медаи Шахоли
Беким Фазлиу: Ако „Фармата на животните“ беше за РСМ, ќе имаше и Уставна штала
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

