26 февруари 2026
• од Станча Јаќимовски
На седница на Комитетот за надворешни работи при Европскиот парламент, посветена на Нацрт-извештајот за Северна Македонија, уставните измени беа повторно означени како централниот услов за напредок во пристапниот процес кон Европската унија. Дебатата покажа широк политички консензус дека без нивно усвојување не може да се отвори првиот кластер од преговорите.
Во воведните забелешки беше истакнато дека уставните промени, кои беа поставени како услов од Советот, сè уште не се спроведени, што директно го блокира почетокот на суштинските преговори.
Известувачот за земјата нагласи дека измените се дел од европското правно наследство и од преговарачката рамка утврдена со заклучоците на Советот од јули 2022 година. Станува збор за формално барање – вклучување на дополнителни малцински заедници во Уставот – како дел од обврските што произлегуваат од договорената рамка.
Претставник на Европската комисија повтори дека политичката цел останува отворање на пристапните преговори, но тоа ќе се случи само кога Северна Македонија ќе ги исполни релевантните критериуми договорени од Советот, што конкретно значи усвојување на уставните измени. И од Европската служба за надворешни работи беше нагласено дека имплементацијата на уставните измени претставува врвен приоритет.
Во текот на расправата, повеќе европратеници оценија дека напредокот во процесот суштински се сведува на исполнување на обврската за измена на Уставот, која беше опишана како „барање 0“ – основен чекор без кој не може да се придвижи преговарачката рамка.
Беше посочено дека реформскиот моментум бара обновена политичка посветеност за спроведување на неопходните уставни измени, при што се истакна дека билатералните спорови не треба да го попречуваат процесот на проширување.
Одделни говорници беа поостри во оценките, наведувајќи дека недонесувањето на измените укажува на недостаток на политичка волја. Дел од нив директно ги поврзаа уставните измени со договорените обврски меѓу Скопје и Софија, оценувајќи дека нивното неспроведување го блокира понатамошниот напредок.
Повеќепати беше нагласено дека измените се однесуваат на вклучување на дополнителни малцински заедници во Уставот, во согласност со европските стандарди за заштита на малцинските права, културниот израз и традицијата на споделување на власта во земјата.
Ниту еден од учесниците не ја оспори легитимноста на ова барање. Дебатата се водеше околу прашањето на имплементација и политичка изводливост, а не околу суштината на обврската.
Фреквенцијата со која уставните измени беа споменувани од различни политички групи покажува дека тие претставуваат доминантно прашање во оваа фаза од односите меѓу Брисел и Скопје.
Пораката од расправата е недвосмислена: проширувањето останува стратешка цел, но отворањето на Кластерот 1 – „Темели“ – е условено со усвојување на уставните измени. Без исполнување на оваа обврска, пристапниот процес ќе остане во застој.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

