Амбасадорот Рокас го „рокна“ премиерот Мицкоски

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Амбасадорот Рокас го „рокна“ премиерот Мицкоски

25 февруари 2026

• од Станча Јаќимовски

Изјавата на евроамбасадорот Михалис Рокас од Прилеп не беше дипломатска нијанса, туку јасна правна демаркација. Со една реченица тој ја приземји тезата што последниве денови циркулираше во јавноста – дека е можно членство во ЕУ „без право на глас“. Наместо политичка полемика, Рокас понуди правен аргумент: таков модел не постои во актуелните договори на Унијата.

Токму тука наративот што го пласираше премиерот Христијан Мицкоски влегува во судир со институционалната архитектура на Унијата. Проблемот не е само во тоа што тезата звучи како политичка конструкција, туку што создава перцепција дека постои „краток пат“ до членство – геополитички пакет во кој Македонија, Украина, Црна Гора и Албанија би седнале „на маса“ во 2027 година, но без полн суверенитет во одлучувањето.

Правната рамка не познава „членство со ограничени права“

Рокас ја затвори манипулацијата на две нивоа:

Во постојните договори нема форма на членство без право на глас и без вето.
За создавање таков модел би била потребна измена на темелните договори – а тоа бара едногласност од сите земји членки.

Со други зборови, сценариото што се претставува како „паметна заобиколница“ всушност би било потешко од редовната процедура за пристапување.

Според правилата на Совет на Европската Унија, отворањето на преговорите бара согласност од сите земји членки. По завршување на преговорите, договорот за пристапување мора да добие согласност од Европски парламент, едногласно одобрување во Советот и ратификација од сите договорни страни. Тоа е веќе структуриран и строго дефиниран процес – не политички импровизиран пакет.

Дополнително, кај чувствителни прашања – меѓу кои и проширувањето – во Советот важи принципот на едногласност. Секоја земја членка има право на вето. Оттука, „членство без глас“ не само што не е предвидено, туку би значело директно нарушување на логиката на институционалното членство.

Дебата ≠ одлука

Во Брисел навистина постои дебата за постепена интеграција и за геополитичко забрзување на проширувањето, особено во контекст на војната во Украина. Но дебата не значи усвоен модел. Ниту пак значи дека некоја држава може да стане членка со скратени суверени права без промена на договорите.

Рокас тоа експлицитно го призна: разговори има, но договорите остануваат такви какви што се.

Политичката позадина дома

Суштинското прашање не е дали ЕУ разговара за побрза интеграција. Разговара. Прашањето е зошто во домашната јавност се пласира теза како речиси готово решение кога европскиот правен поредок не ја препознава.

Одговорот е политички прагматичен: таквата конструкција ѝ овозможува на Владата да изгледа проевропски, додека истовремено купува време и ја релативизира непосредната обврска за реформи – особено во делот на уставните измени.

Рокас не возврати со политичка реторика, туку со право. И токму затоа неговата изјава има поголема тежина од секоја партиска реплика. Кога европскиот амбасадор ќе каже дека „такво нешто не постои“ и дека приоритет се реформите, паѓа комуникацискиот параван. Останува суштинската дилема: каде реално стои Македонија на патот кон ЕУ и што конкретно треба да направи за да се придвижи напред – во рамки на правилата што важат, а не на сценарија што звучат добро во политички настап.