29 март 2026
• од Станча Јаќимовски
Етничката структура на јавните обвинители во Република Северна Македонија и понатаму покажува значителен дисбаланс, и покрај декларативните заложби за правична и пропорционална застапеност на сите заедници. Податоците од годишниот извештај на Советот на јавни обвинители укажуваат на доминација на една етничка заедница, додека другите остануваат недоволно застапени во обвинителскиот систем.
Според овие податоци, Македонците сочинуваат 68,5% од вкупниот број јавни обвинители, додека Албанците се втори по застапеност со 22,6%, што во апсолутни бројки изнесува 44 обвинители. Иако ова претставува значително присуство, сепак не го достигнува нивото на пропорционална застапеност согласно демографската структура на државата.
Застапеноста на Албанците значително варира од една обвинителска институција до друга. Во градови како Тетово, Гостивар и Струга, каде што Албанците се мнозинство во населението, тие имаат и доминантно присуство во обвинителствата. Спротивно на тоа, во источниот дел од земјата, нивното присуство е минимално, што делумно се објаснува со понискиот број на албанско население во тие региони.
Во одредени институции, како Вишото јавно обвинителство во Штип и Основните обвинителства во Прилеп, Велес, Струмица и Кочани, сите обвинители се Македонци, без ниту еден претставник од другите етнички заедници.
Во Основното јавно обвинителство во Скопје, кое е најголемо во државата, од вкупно 65 обвинители, 47 се Македонци, а само 7 се Албанци, додека останатите се од помалите заедници како Срби, Турци, Власи, Бошњаци и Црногорци. Ова дополнително ја потврдува нерамномерната распределба на етничката застапеност.
Во институции како Основното обвинителство во Гостивар и Тетово, Албанците имаат значително присуство, што повторно ја рефлектира локалната демографија.
Помалите етнички заедници – Турци, Власи, Срби, Бошњаци и Црногорци – се присутни во многу мал број и најчесто се концентрирани во поединечни институции. Нивната застапеност не е системски распределена, што укажува на ограничена инклузивност во обвинителскиот систем.
Оваа состојба се одвива во период кога правосудниот систем во Северна Македонија се соочува со сериозни предизвици. 2025 година беше обележана со институционални блокади, политички притисоци и критики од меѓународната заедница, вклучително и од Европската Унија и САД. Недостатокот на реформи и слабата независност на правосудството остануваат клучни пречки за напредокот на земјата кон европската интеграција.
Иако постои одредено ниво на етничка разновидност во обвинителството, податоците јасно покажуваат дека системот сè уште е далеку од балансирана и правична застапеност. Потребни се конкретни политики и мерки за да се обезбеди вистинска инклузивност и еднакви можности за сите заедници во правосудниот сектор.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

